Dok se Bosna i Hercegovina nekada ponosila svojom poljoprivrednom proizvodnjom, današnja realnost je da većinu hrane na našim trpezama čine uvozni proizvodi, uključujući i one koje bismo bez problema mogli sami uzgajati.
Prema podacima Uprave za indirektno oporezivanje BiH, u prvih pet mjeseci ove godine uvezeno je 133,8 hiljada tona voća i povrća, za što je plaćeno više od 218 miliona KM.
■ Hrana iz uvoza: Šta sve kupujemo?
- Svježi krompir – više od 18 miliona KM, uglavnom iz Nizozemske, Egipta i Njemačke
- Paradajz – preko 13 miliona KM, iz Turske i Albanije
- Crni i bijeli luk, prasa – gotovo 8 miliona KM
- Kupus, kelj, keleraba – oko 6 miliona KM
- Krastavci i kornišoni – više od 4,5 miliona KM
- Mrkva, cvekla, korjenasto povrće – 2,3 miliona KM
- Smrznuto povrće – 10,4 miliona KM
- Osušeno mahunasto povrće (grah u zrnu) – 7,7 miliona KM, većinom iz Argentine i Maroka
■ Voće i egzotične delicije
- Banane – čak 41,5 miliona KM, pretežno iz Ekvadora i Kolumbije
- Egzotično voće (hurme, smokve, ananas, mango, itd.) – 9,5 miliona KM
- Jabuke, kruške, dunje – 15 miliona KM
■ Problem je sistemski
Ekonomski analitičar Zoran Pavlović ističe da glavni problem nije samo manjak domaće proizvodnje, već neorganizovanost proizvođača i odsustvo zadruga koje bi omogućile veće, standardizirane isporuke velikim trgovinskim lancima:
“Naši poljoprivrednici su mali, razuđeni i neorganizovani. Trgovački lanci traže šleperske isporuke, a male proizvodnje to ne mogu ispuniti. Bez zadruga i kapacitiranih udruženja, plasman domaće hrane ostaje minimalan,” kaže Pavlović.
■ Zaključak
Bosna i Hercegovina i dalje ima ogroman poljoprivredni potencijal, ali bez strateške podrške, organizacije i ulaganja, zemlja će nastaviti da zavisi od uvoza, čak i za osnovne prehrambene artikle koje bi mogla sama proizvoditi – i to po nižoj cijeni i uz bolji kvalitet.
