U jeku sve češćih priča o investicijama u obnovljive izvore energije, priča o slovenačkoj firmi Viadukt iz Portoroža otvara pitanja o transparentnosti, kontroli i vjerodostojnosti stranih investitora. Iako se u javnosti godinama predstavlja kao ozbiljan partner u izgradnji hidroelektrana, analiza dostupnih podataka i nedavni terenski uvidi otkrivaju sasvim drugačiju stvarnost, piše Akta.ba.
Adresa postoji, firma ne
Video snimak koji je objavio novinar i pisac Muhamed Mahmutović pokazuje da se na adresi Liminjanska cesta 94A u Portorožu – koja je službeno prijavljena kao sjedište firme Viaduct – ne nalazi nikakva kancelarija, tabla ni znak postojanja ove kompanije. Drugim riječima – firma ne postoji na prijavljenoj adresi.
Ovo otkriće ukazuje na ozbiljne sumnje da se radi o fiktivnoj firmi, osnovanoj s ciljem ostvarivanja profita kroz lažne projekte i eventualne subvencije, poticaje ili čak direktne ugovore o gradnji hidroelektrana.
Na pomenutoj adresi nalazi se firma Soria Nature registrovana kao Fitosan.
Firma “Viaduct” je javnosti predstavljana kao investitor u izgradnju hidroelektrana, a u BiH je osnovala podružnicu “HES Vrbas” a.d. Banja Luka s ciljem izgradnje dvije hidroelektrane na rijeci Vrbas. Projekat je vrijedio oko 165 miliona eura, a “Viaduct“ je imao 99% udjela u vlasništvu podružnice. Međutim, na samom početku realizacije, došlo je do prenosa većinskih prava na njemačku firmu MBB WS Energy GmbH, čime je vlasnička struktura drastično promijenjena.
Ugovor o koncesiji, potpisan krajem 2004. godine, uključivao je obavezu eksproprijacije zemljišta (vrijednosti oko 4,7 miliona eura) i izmještanja puteva (14,5 miliona eura), dok je garancija za realizaciju iznosila svega oko 1 milion eura– što je daleko ispod potrebnog iznosa.
NEMA PRIHODA, NEMA RADNIKA – ALI IMA TUŽBA
Prema finansijskim izvještajima, Viaduct godinama ne ostvaruje prihode, a u nekim godinama posluje s gubitkom. Od 2010. godine firma nema nijednog zaposlenog, a njeni raniji računi su višestruko blokirani: u Deželnoj banci Slovenije, Banci Koper, te Novoj ljubljanskoj banci. Ima samo jedan aktivan.
Vlasnici ove kompanije Boris Goljevšček i Vladimir Zevnik, koji su zajedno vlasnici još nekoliko kompanija u Sloveniji.
Uprkos tome, Viaduct je kroz arbitražni spor protiv Bosne i Hercegovine i presudom pokušava naplatiti najmanje 110 miliona KM, uz dnevno rastuće kamate. I to kao firma bez zaposlenih i bez realizovanih infrastrukturnih radova.
Nezavisne novine su još 2016. godine pisale da je račun firme “HES Vrbas” blokiran samo osam mjeseci nakon potpisivanja ugovora s Vladom RS. Dodatno, špekuliše se o političkim vezama – jer je porodica Milorada Dodika često viđena u Portorožu, mjestu gdje je Viaduct registrovan. Neke špekulacije idu toliko daleko da govore o mogućem vlasništvu nekretnina.
Izvor: Slobodna Bosna
