Predsjednica Helsinškog odbora za ljudska prava u Srbiji, Sonja Biserko, upozorila je da se politička kriza u Bosni i Hercegovini produbljuje te da je neophodna snažnija i odlučnija reakcija – kako međunarodne zajednice, tako i građana. U razgovoru za Federalnu televiziju, Biserko je poručila da se trenutna nestabilnost u BiH ne može posmatrati odvojeno od političke situacije u Srbiji, gdje se podrška Aleksandru Vučiću i projektu “srpskog sveta” ozbiljno urušava.
“Bosna i Hercegovina je dovedena do tačke u kojoj više nije moguće pasivno posmatrati. Neophodno je građansko buđenje i unutrašnji pritisak na političke elite”, istakla je Biserko.
Dejton – mir bez funkcionalnosti
Biserko naglašava da je Dejtonski sporazum, iako je donio mir, dugoročno blokirao institucionalni razvoj BiH. Već više od 15 godina svjedočimo radikalizaciji srpske politike prema BiH, a prekretnica je nastupila 2008. godine kada je Kosovo proglasilo nezavisnost. Tada je, tvrdi Biserko, započela intenzivnija retorika o mogućoj nezavisnosti Republike Srpske, što je dodatno eskaliralo u današnjim okolnostima.
Dodik kao alat ruskog uticaja
Govoreći o geopolitičkom kontekstu, Biserko upozorava na destabilizacijsku ulogu Rusije na Balkanu, čiji je glavni saveznik u regionu upravo Milorad Dodik.
“Rusija koristi Balkan kao prostor za geopolitičko djelovanje, a Dodik je postao ključni igrač u toj strategiji”, kaže ona.
Istovremeno, Evropska unija pokušava da se ponovo aktivira i preuzme veću odgovornost za stabilnost regiona. Biserko vjeruje da zemlje poput Njemačke, Francuske i Velike Britanije mogu igrati presudnu ulogu u zaštiti suvereniteta BiH.
Vučić pod pritiskom – prostor za manipulaciju se sužava
Prema njenim riječima, Aleksandar Vučić više ne posjeduje političku moć koju je ranije imao. Dugotrajni protesti u Srbiji značajno su oslabili njegov legitimitet, a posljednji međunarodni neuspjesi – poput posjete SAD-u i Moskvi – dodatno su narušili njegov položaj.
“Vučić više ne može balansirati između četiri vanjskopolitička stuba Srbije: Rusije, Kine, EU i SAD-a”, ocjenjuje Biserko, dodajući da su i građani Srbije sve manje spremni da vjeruju njegovim manipulacijama.
Organizovani mitinzi, uključujući posljednji pokušaj u Nišu, doživjeli su potpuni fijasko, a dovođenje građana iz Republike Srpske na miting u Sremskoj Mitrovici izazvalo je samo dodatno nezadovoljstvo.
Krah projekta ‘srpski svet’
Sonja Biserko smatra da koncept tzv. “srpskog sveta” gubi smisao i podršku.
“Imperijalna ideja koja je podupirala nacionalizam i kočila razvoj Srbije mora biti poražena da bi društvo krenulo naprijed”, zaključuje.
Dodaje da je i proslava Dana nezavisnosti Crne Gore pokazala da se Balkan okreće drugačijem političkom kursu, uprkos otporima iz Beograda.
BiH čeka preokrete u Srbiji
U zaključku, Biserko ističe da Bosna i Hercegovina u velikoj mjeri zavisi od političkih dešavanja u Srbiji. Povezanost Beograda i Banja Luke, te kontinuirana podrška Dodiku iz Srbije, čine BiH taocem regionalnih napetosti.
“Nažalost, dok se političke prilike u Srbiji ne promijene, teško je očekivati stabilizaciju u BiH”, zaključila je.
Izvor: Slobodna Bosna
